Nieuws:

Welkom, Gast. Alsjeblieft inloggen of registreren.
Heb je de activerings-mail niet ontvangen?

Auteur Topic: Kubuntu KDE4 - Dual monitor met laptop  (gelezen 1955 keer)

Kenzor

  • Gast
Kubuntu KDE4 - Dual monitor met laptop
« Gepost op: 2008/06/06, 22:20:20 »
Hoi ubuntu-nl,

Hier is mijn probleem:

Ik werk sinds kort met Kubuntu met de nieuwe KDE op mijn laptop.
Nu wil ik graag een tweede scherm aansluiten op de vga-out, en zo twee schermen gebruiken, maar dit wil maar niet lukken.

Als ik het scherm aankoppel gebeurt er helemaal niets:



De KDE monitor tool (KRand) vindt maar 1 scherm:



Na wat Google zoekwerk heb ik een aantal guides gevonden om nvidia twinview te activeren door xorg.conf te editen,
het enige wat ik daar mee bereikt heb is dat mijn X server helemaal niet meer werkte en dat ik de edit ongedaan moest maken.

Output van cat /etc/X11/xorg.conf:# xorg.conf (X.Org X Window System server configuration file)
#
# This file was generated by dexconf, the Debian X Configuration tool, using
# values from the debconf database.
#
# Edit this file with caution, and see the xorg.conf manual page.
# (Type "man xorg.conf" at the shell prompt.)
#
# This file is automatically updated on xserver-xorg package upgrades *only*
# if it has not been modified since the last upgrade of the xserver-xorg
# package.
#
# If you have edited this file but would like it to be automatically updated
# again, run the following command:
#   sudo dpkg-reconfigure -phigh xserver-xorg

Section "InputDevice"
        Identifier      "Generic Keyboard"
        Driver          "kbd"
        Option          "XkbRules"      "xorg"
        Option          "XkbModel"      "pc105"
        Option          "XkbLayout"     "be"
        Option          "XkbOptions"    "lv3:ralt_switch"
EndSection

Section "InputDevice"
        Identifier      "Configured Mouse"
        Driver          "mouse"
        Option          "CorePointer"
EndSection

Section "InputDevice"
        Identifier      "Synaptics Touchpad"
        Driver          "synaptics"
        Option          "SendCoreEvents"        "true"
        Option          "Device"        "/dev/psaux"
        Option          "Protocol"      "auto-dev"
        Option          "HorizEdgeScroll"       "0"
EndSection

Section "Device"
        Identifier      "Configured Video Device"
        Driver          "nvidia"
        Option          "NoLogo"        "True"
EndSection

Section "Monitor"
        Identifier      "Configured Monitor"
EndSection

Section "Screen"
        Identifier      "Default Screen"
        Monitor         "Configured Monitor"
        Device          "Configured Video Device"
        Defaultdepth    24
EndSection

Section "ServerLayout"
        Identifier      "Default Layout"
  screen "Default Screen"
        Inputdevice     "Synaptics Touchpad"
EndSection
Section "Module"
        Load            "glx"
EndSection
Op een zeker punt had ik het zodanig ver gekregen dat ik moest booten in recovery mode en xfix moest runnen :$

Het interessante resultaat hiervan was dat mijn hoofdscherm nu het scherm was dat ik had aangesloten op de vga poort!



Maar nog steeds vond kubuntu slechts 1 monitor en kon ik de andere niet activeren.

Extra info
De laptop is een Acer Aspire 9412, het scherm een Samsung Syncmaster 226BW.
De grafische kaart is een GeForce Go 7300.

Ik heb de nieuwste proprietary nvidia driver:




Heeft iemand een idee hoe ik beide schermen tegelijk aan de praat krijg?

Offline siegi

  • Lid
  • Steunpunt: Nee
Kubuntu KDE4 - Dual monitor met laptop
« Reactie #1 Gepost op: 2008/06/06, 23:06:02 »
Probeer eens met nvidia-settings.
Dit programma moet eerst nog geïnstalleerd worden.
Als je effectief blijvende aanpassingen wil doen moet je het als beheerder draaien.
kdesudo nvidia-settings

Kenzor

  • Gast
Kubuntu KDE4 - Dual monitor met laptop
« Reactie #2 Gepost op: 2008/06/06, 23:42:29 »
Bedankt!
Zo heb ik mijn beide schemen kunnen activeren :)

Kenzor

  • Gast
Kubuntu KDE4 - Dual monitor met laptop
« Reactie #3 Gepost op: 2008/06/07, 00:04:22 »
Toch nog een kleine vraag:
Nu zijn mijn beide schermen samengevoegd tot  monitor (zo ziet KRand het).
Met als gevolg dat applicaties starten recht op de naad tussen de twee schermen, en als ik iets maximaliseer wordt het venster uitrekt over beide schermen.

Dit is alles behalve practisch, kan ik de schermen niet gewoon allebei actief hebben zonder ze samen te voegen?

Offline siegi

  • Lid
  • Steunpunt: Nee
Kubuntu KDE4 - Dual monitor met laptop
« Reactie #4 Gepost op: 2008/06/07, 00:29:30 »
separate x-screen inplaats van twinview?

Kenzor

  • Gast
Kubuntu KDE4 - Dual monitor met laptop
« Reactie #5 Gepost op: 2008/06/07, 00:40:44 »
Werkt uitstekend, ik moest ook nog xinerama enabelen voor het gewenste resultaat (en ctrl alt backspace, daarom dat ik het niet direct zelf vond).

Nogmaals bedankt!

Offline siegi

  • Lid
  • Steunpunt: Nee
Kubuntu KDE4 - Dual monitor met laptop
« Reactie #6 Gepost op: 2008/06/07, 01:18:35 »
Bedoel je het volgende in xorg.conf? Of heb je het nog ergens anders gedaan.
   
Option "Xinerama" "True"

Kenzor

  • Gast
Kubuntu KDE4 - Dual monitor met laptop
« Reactie #7 Gepost op: 2008/06/07, 05:38:43 »
Er stond in nvidia settings een checkbox "enable xinerama" eenmaal ik de verandering van twinview naar seperate x-screen had gedaan.

In het geval je een kijkje wilt hebben, hier is de cat van mijn nieuwe xorg.conf:
Section "ServerLayout"
    Identifier     "Default Layout"
    Screen      0  "Screen0" LeftOf "Screen1"
    Screen      1  "Screen1" 1680 0
    InputDevice    "Synaptics Touchpad"
EndSection

Section "Module"
    Load           "glx"
EndSection

Section "ServerFlags"

# Removed Option "Xinerama" "0"
    Option         "Xinerama" "1"
EndSection

Section "InputDevice"
    Identifier     "Generic Keyboard"
    Driver         "kbd"
    Option         "XkbRules" "xorg"
    Option         "XkbModel" "pc105"
    Option         "XkbLayout" "be"
    Option         "XkbOptions" "lv3:ralt_switch"
EndSection

Section "InputDevice"
    Identifier     "Configured Mouse"
    Driver         "mouse"
    Option         "CorePointer"
EndSection

Section "InputDevice"
    Identifier     "Synaptics Touchpad"
    Driver         "synaptics"
    Option         "SendCoreEvents" "true"
    Option         "Device" "/dev/psaux"
    Option         "Protocol" "auto-dev"
    Option         "HorizEdgeScroll" "0"
EndSection

Section "Monitor"
    Identifier     "Configured Monitor"
EndSection

Section "Monitor"
    Identifier     "Monitor0"
    VendorName     "Unknown"
    ModelName      "Samsung SyncMaster"
    HorizSync       30.0 - 81.0
    VertRefresh     56.0 - 75.0
EndSection

Section "Monitor"
    Identifier     "Monitor1"
    VendorName     "Unknown"
    ModelName      "LPL"
    HorizSync       30.0 - 75.0
    VertRefresh     60.0
EndSection

Section "Device"
    Identifier     "Configured Video Device"
    Driver         "nvidia"
    Option         "NoLogo" "True"
EndSection

Section "Device"
    Identifier     "Videocard0"
    Driver         "nvidia"
    VendorName     "NVIDIA Corporation"
    BoardName      "GeForce Go 7300"
    BusID          "PCI:1:0:0"
    Screen          0
EndSection

Section "Device"
    Identifier     "Videocard1"
    Driver         "nvidia"
    VendorName     "NVIDIA Corporation"
    BoardName      "GeForce Go 7300"
    BusID          "PCI:1:0:0"
    Screen          1
EndSection

Section "Screen"
    Identifier     "Default Screen"
    Device         "Configured Video Device"
    Monitor        "Configured Monitor"
    DefaultDepth    24
EndSection

Section "Screen"

# Removed Option "TwinViewXineramaInfoOrder" "CRT-0"
# Removed Option "metamodes" "CRT: 1680x1050 +0+0, DFP: 1440x900_60 +1680+0"
# Removed Option "TwinView" "1"
# Removed Option "metamodes" "CRT: 1680x1050 +0+0, DFP: 1440x900_60 +1680+150"
    Identifier     "Screen0"
    Device         "Videocard1"
    Monitor        "Monitor0"
    DefaultDepth    24
    Option         "TwinViewXineramaInfoOrder" "DFP-0"
    Option         "TwinView" "0"
    Option         "metamodes" "CRT: nvidia-auto-select +0+0"
EndSection

Section "Screen"
    Identifier     "Screen1"
    Device         "Videocard0"
    Monitor        "Monitor1"
    DefaultDepth    24
    Option         "TwinView" "0"
    Option         "TwinViewXineramaInfoOrder" "DFP-0"
    Option         "metamodes" "DFP: nvidia-auto-select +0+0"
EndSection
Nog een kleinigheid waar ik zelf het antwoord niet op vind (maar geen prangend probleem): hoe verander ik welk scherm de KDE Taskbar heeft?
Ik heb al vanalles geprobeerd in nvidia-settings maar altijd blijft mijn samsung de taskbar houden.

Offline Prosper

  • Forumteam
  • Steunpunt: Nee
Kubuntu KDE4 - Dual monitor met laptop
« Reactie #8 Gepost op: 2008/06/07, 07:05:28 »
Ik heb geen ervaring met Nvidia, want ik heb een ATI-kaart, maar van de Gutsy-tijd en het tweaken voor een externe beamer heb ik wel enige ervaring opgedaan met Twinview, Xinerama en company.  Dat ter inleiding.

Als je dus nergens in nvidia-setings het met een gui (? is er die ?) kunt regelen, dan zal het in de xorg.conf moeten gebeuren.

Wat er gebeurt, is dat je screen 0 het default screen is, datgene waar de KDE-balken op komen.

Maak eerst een backup, en dan verwissel  je in de secties "Monitor" na identifier, "Monitor0" en "Monitor1", dus dat her zo uitziet:
Citaat
Section "Monitor"
    Identifier     "Monitor1"
    VendorName     "Unknown"
    ModelName      "Samsung SyncMaster"
    HorizSync       30.0 - 81.0
    VertRefresh     56.0 - 75.0
EndSection

Section "Monitor"
    Identifier     "Monitor0"
    VendorName     "Unknown"
    ModelName      "LPL"
    HorizSync       30.0 - 75.0
    VertRefresh     60.0
EndSection
Tenslotte moet je vooraan in je Serverlayout aangeven dat het rechtse scherm je laptop is. Zo dus
Citaat
Section "ServerLayout"
    Identifier     "Default Layout"
    Screen      1  "Screen1" LeftOf "Screen0"
    Screen      0  "Screen0" 1680 0
    InputDevice    "Synaptics Touchpad"
EndSection
Maar zoals gezegd, maak eerst een backup.  :)
Citaat
sudo cp /etc/X11/xorg.conf /etc/X11/xorg.conf.voorprosper
Enfin, ik hoop dat de oriëntatie zo juist is... Nogmaals, zoek eerst of je het in een grafische omgeving kunt instellen..
Omwille van de besparingen hebben ze het licht aan het eind van de tunnel ook uitgedaan...

Kenzor

  • Gast
Kubuntu KDE4 - Dual monitor met laptop
« Reactie #9 Gepost op: 2008/06/07, 09:53:18 »
Hier alvast een screenshot van de gui van nvidia-settings:



Ik heb xorg.conf geedit volgens je instructies (na een backup  te maken uiteraard).
Eerst veranderde er helemaal niets, dus heb ik maar met de posities beginnen experimenteren onder "ServerLayout".
Ik heb met 1 keer kunnen verkrijgen dat de titelbalk op mijn laptopscherm kwam, maar dan kwam de oriëntatie niet overeen met de werkelijkheid, zeer vervelend.

Section "ServerLayout"
    Identifier     "Default Layout"
    Screen      0  "Screen1" LeftOf "Screen0"
    Screen      1  "Screen0" 1680 0
    InputDevice    "Synaptics Touchpad"
EndSection
.....
Section "Monitor"
    Identifier     "Monitor1"
    VendorName     "Unknown"
    ModelName      "Samsung SyncMaster"
    HorizSync       30.0 - 81.0
    VertRefresh     56.0 - 75.0
EndSection

Section "Monitor"
    Identifier     "Monitor0"
    VendorName     "Unknown"
    ModelName      "LPL"
    HorizSync       30.0 - 75.0
    VertRefresh     60.0
EndSection
Nu lijkt het evident om leftof te veranderen in rightof, maar dit verhelpt het probleem (foute oriïentatie) niet.
Ik heb ook al geprobeerd ze beiden absoluut te positioneren, de absolute positionering te veranderen, etc, zonder verbetering.

Offline Prosper

  • Forumteam
  • Steunpunt: Nee
Kubuntu KDE4 - Dual monitor met laptop
« Reactie #10 Gepost op: 2008/06/07, 16:43:01 »
In je serverlayout moet je nog een 1 en een 0 wisselen:

Screen     1  "Screen1" LeftOf "Screen0"
Screen      0  "Screen0" 1680 0

Misschien kun je onder het knopje advanced van die GUI anders iets vinden dat je laptopscherm het hoofdscherm maakt...
Omwille van de besparingen hebben ze het licht aan het eind van de tunnel ook uitgedaan...

Kenzor

  • Gast
Kubuntu KDE4 - Dual monitor met laptop
« Reactie #11 Gepost op: 2008/06/07, 19:27:19 »
Zodra ik dat doe (en ik snap dat het meer steek houdt dan mijn huidige conf) klopt de oriëntatie wel, maar krijgt het ander scherm weer de taskbar.

En helaas staat nergens in nvidia-settings een dergelijke functie :(.

Offline kennywest

  • Lid
    • http://kennywest.blogspot.com
  • Steunpunt: Nee
Kubuntu KDE4 - Dual monitor met laptop
« Reactie #12 Gepost op: 2008/06/07, 19:35:14 »
Hmmm, ik zie in uw nvidia settings dat je gebruik maakt van een "seperate x server". Heb je al eens geprobeerd met twinview, bij mij bracht dit soelaas (al heb ik er een TV aangehangen, i.p.v. een monitor). Hier heb je in ieder geval mijn resulterend xorg.conf.
# nvidia-settings: X configuration file generated by nvidia-settings
# nvidia-settings:  version 1.0  (buildmeister@builder3)  Thu Feb 14 18:21:33 PST 2008

# nvidia-xconfig: X configuration file generated by nvidia-xconfig
# nvidia-xconfig:  version 1.0  (buildmeister@builder3)  Thu Feb 14 18:20:37 PST 2008

Section "ServerLayout"
    Identifier     "Layout0"
    Screen      0  "Screen0" 0 0
    InputDevice    "Keyboard0" "CoreKeyboard"
    InputDevice    "Mouse0" "CorePointer"
EndSection

Section "Files"
    RgbPath         "/usr/X11R6/lib/X11/rgb"
EndSection

Section "Module"
    Load           "dbe"
    Load           "extmod"
    Load           "type1"
    Load           "freetype"
    Load           "glx"
EndSection

Section "ServerFlags"
    Option         "Xinerama" "0"
EndSection

Section "InputDevice"

    # generated from default
    Identifier     "Mouse0"
    Driver         "mouse"
    Option         "Protocol" "auto"
    Option         "Device" "/dev/psaux"
    Option         "Emulate3Buttons" "no"
    Option         "ZAxisMapping" "4 5"
EndSection

Section "InputDevice"

    # generated from default
    Identifier     "Keyboard0"
    Driver         "kbd"
EndSection

Section "Monitor"
    Identifier     "Monitor0"
    VendorName     "Unknown"
    ModelName      "HP vs19"
    HorizSync       30.0 - 83.0
    VertRefresh     50.0 - 76.0
    Option         "DPMS"
EndSection

Section "Monitor"
    Identifier     "Monitor1"
    VendorName     "Unknown"
    ModelName      "TV-0"
    HorizSync       30.0 - 83.0
    VertRefresh     50.0 - 76.0
EndSection

Section "Device"
    Identifier     "Device0"
    Driver         "nvidia"
    VendorName     "NVIDIA Corporation"
EndSection

Section "Device"
    Identifier     "Videocard0"
    Driver         "nvidia"
    VendorName     "NVIDIA Corporation"
    BoardName      "GeForce 6600"
EndSection

Section "Device"
    Identifier     "Videocard1"
    Driver         "nvidia"
    VendorName     "NVIDIA Corporation"
    BoardName      "GeForce 6600"
    BusID          "PCI:1:0:0"
    Screen          1
EndSection

Section "Screen"

# Removed Option "metamodes" "CRT: nvidia-auto-select +0+0, TV: NULL"
# Removed Option "TwinView" "1"
# Removed Option "metamodes" "CRT: nvidia-auto-select +800+0, TV: 800x600 +0+0"
# Removed Option "TwinView" "0"
# Removed Option "metamodes" "CRT: 1280x1024_75 +0+0"
# Removed Option "metamodes" "CRT: 1280x1024_75 +800+0, TV: 800x600 +0+0"
    Identifier     "Screen0"
    Device         "Videocard0"
    Monitor        "Monitor0"
    DefaultDepth    24
    Option         "TwinView" "1"
    Option         "TwinViewXineramaInfoOrder" "CRT-0"
    Option         "metamodes" "CRT: 1280x1024_75 +0+0, TV: 800x600 +1280+0"
    SubSection     "Display"
        Depth       24
    EndSubSection
EndSection

Section "Screen"
    Identifier     "Screen1"
    Device         "Videocard0"
    Monitor        "Monitor1"
    DefaultDepth    24
    Option         "TwinView" "0"
    Option         "metamodes" "TV: 800x600 +0+0"
EndSection
Ik moet eerlijk toegeven dat ik ook enkele minuten heb zitten brielen met nvidia-settings, maar uiteindelijk heb ik toch gekregen wat ik wou. Volhouden zou ik zeggen :)

Kenzor

  • Gast
Kubuntu KDE4 - Dual monitor met laptop
« Reactie #13 Gepost op: 2008/06/07, 19:59:04 »
Ik heb zelf nog een beetje rondgegoogled en geexperimenteerd, en nu is het eindelijk helemaal zoals ik het wil.
(had je post nog niet gezien kenny, ga je voorstel ook niet meer proberen maar toch bedankt voor je input ;))

nieuwe xorg.conf:# nvidia-settings: X configuration file generated by nvidia-settings
# nvidia-settings:  version 1.0  (buildd@vernadsky)  Tue Mar  4 20:24:34 UTC 2008

# xorg.conf (X.Org X Window System server configuration file)
#
# This file was generated by dexconf, the Debian X Configuration tool, using
# values from the debconf database.
#
# Edit this file with caution, and see the xorg.conf manual page.
# (Type "man xorg.conf" at the shell prompt.)
#
# This file is automatically updated on xserver-xorg package upgrades *only*
# if it has not been modified since the last upgrade of the xserver-xorg
# package.
#
# If you have edited this file but would like it to be automatically updated
# again, run the following command:
#   sudo dpkg-reconfigure -phigh xserver-xorg

Section "ServerLayout"
    Identifier     "Default Layout"
    Screen         "Screen1"
    Screen         "Screen0" LeftOf "Screen1"
    InputDevice    "Synaptics Touchpad"
EndSection

Section "Module"
    Load           "glx"
EndSection

Section "ServerFlags"

# Removed Option "Xinerama" "0"
    Option         "Xinerama" "1"
EndSection

Section "InputDevice"
    Identifier     "Generic Keyboard"
    Driver         "kbd"
    Option         "XkbRules" "xorg"
    Option         "XkbModel" "pc105"
    Option         "XkbLayout" "be"
    Option         "XkbOptions" "lv3:ralt_switch"
EndSection

Section "InputDevice"
    Identifier     "Configured Mouse"
    Driver         "mouse"
    Option         "CorePointer"
EndSection

Section "InputDevice"
    Identifier     "Synaptics Touchpad"
    Driver         "synaptics"
    Option         "SendCoreEvents" "true"
    Option         "Device" "/dev/psaux"
    Option         "Protocol" "auto-dev"
    Option         "HorizEdgeScroll" "0"
EndSection

Section "Monitor"
    Identifier     "Configured Monitor"
EndSection

Section "Monitor"
    Identifier     "Monitor1"
    VendorName     "Unknown"
    ModelName      "Samsung SyncMaster"
    HorizSync       30.0 - 81.0
    VertRefresh     56.0 - 75.0
EndSection

Section "Monitor"
    Identifier     "Monitor0"
    VendorName     "Unknown"
    ModelName      "LPL"
    HorizSync       30.0 - 75.0
    VertRefresh     60.0
EndSection

Section "Device"
    Identifier     "Configured Video Device"
    Driver         "nvidia"
    Option         "NoLogo" "True"
EndSection

Section "Device"
    Identifier     "Videocard0"
    Driver         "nvidia"
    VendorName     "NVIDIA Corporation"
    BoardName      "GeForce Go 7300"
    BusID          "PCI:1:0:0"
    Screen          0
EndSection

Section "Device"
    Identifier     "Videocard1"
    Driver         "nvidia"
    VendorName     "NVIDIA Corporation"
    BoardName      "GeForce Go 7300"
    BusID          "PCI:1:0:0"
    Screen          1
EndSection

Section "Screen"
    Identifier     "Default Screen"
    Device         "Configured Video Device"
    Monitor        "Configured Monitor"
    DefaultDepth    24
EndSection

Section "Screen"

# Removed Option "TwinViewXineramaInfoOrder" "CRT-0"
# Removed Option "metamodes" "CRT: 1680x1050 +0+0, DFP: 1440x900_60 +1680+0"
# Removed Option "TwinView" "1"
# Removed Option "metamodes" "CRT: 1680x1050 +0+0, DFP: 1440x900_60 +1680+150"
    Identifier     "Screen0"
    Device         "Videocard1"
    Monitor        "Monitor0"
    DefaultDepth    24
    Option         "TwinViewXineramaInfoOrder" "DFP-0"
    Option         "TwinView" "0"
    Option         "metamodes" "CRT: nvidia-auto-select +0+0"
EndSection

Section "Screen"
    Identifier     "Screen1"
    Device         "Videocard0"
    Monitor        "Monitor1"
    DefaultDepth    24
    Option         "TwinView" "0"
    Option         "TwinViewXineramaInfoOrder" "DFP-0"
    Option         "metamodes" "DFP: nvidia-auto-select +0+0"
EndSection
Tot slot nog een screenshot van de nieuwe setup :)

Bedankt aan iedereen die mijn probleem (problemen) heeft ingekeken en heeft geholpen! Ik hoop dat ik op een dag genoeg kennis heb om zelf iemand met zo'n expertise bij te staan.

Offline kennywest

  • Lid
    • http://kennywest.blogspot.com
  • Steunpunt: Nee
Kubuntu KDE4 - Dual monitor met laptop
« Reactie #14 Gepost op: 2008/06/07, 20:03:16 »
Welja, mijn oplossing was dezelfde. In uw config maak je nu ook gebruik van twinview en dat werkt bij u blijkbaar ook naar behoren.

Offline Prosper

  • Forumteam
  • Steunpunt: Nee
Kubuntu KDE4 - Dual monitor met laptop
« Reactie #15 Gepost op: 2008/06/07, 20:35:28 »
Op dat screenshotje lijkt het scherm met de balken groter dan het andere. Is dat dan toch de Samsung ?
Het staat nu trouwens links...

@Kennywest: bij Kenzor staat er wel Twinview 0 in de xorg....

Het is die CRT bij monitor 0 die het 'm volgens mij heeft gedaan...
Maagoe, het werkt, da's dus weer een tevreden gebruiker, en ik denk weer iets te hebben bijgeleerd. :)
Omwille van de besparingen hebben ze het licht aan het eind van de tunnel ook uitgedaan...

Offline kennywest

  • Lid
    • http://kennywest.blogspot.com
  • Steunpunt: Nee
Kubuntu KDE4 - Dual monitor met laptop
« Reactie #16 Gepost op: 2008/06/07, 20:38:43 »
@prosper: Er staat Twinview 0 en Twinview 1. Het feit dat er twinview in de configuratie staat wil zeggen dat xorg het gebruikt, het nummertje erachter is een volgnummertje ofzo.