Timosha heeft het probleem zojuist (uitermate snel en doeltreffend) opgelost.
Nog even voor het nageslacht: het probleem werd veroorzaakt door mijn grafische driver die een beetje simpel is. Door de laatste update is er in X iets gebroken, en dat is hersteld door in recovery mode (opstarten, bij de grub keuze op ESC drukken en dan naar recovery mode) te kiezen voor optie 4 geloof ik. "Fix iets X-achtigs".
Situatie is nu als voorheen. Een grafische kaart die niet helemaal goed is ingesteld, maar die nog net werkt.
Volgende stap: mirror image maken van mijn harde schijf, en upgraden naar 8.10 (ik draai nu nog 8.04).
8.10 (64 bit desktop) was ooit heel lang geleden mijn eerste keuze, maar ik ben uiteindelijk op 8.04 desktop (i.p.v server) uitgekomen simpelweg omdat dat de enige versie was die werkte.